A Vitamini Eksikliğinde Ne Olur

A Vitamini

A vitaminini, genelde havuç ve tavşanlarla özdeşleştiririz. Fakat a vitaminin vücudumuzdaki işlevleri bundan çok daha fazla. A vitamini hangi gıdalarda bulunur, vücuttaki işlevleri nelerdir, aşırı A vitamini alımında ne olur, yetersiz A vitamini alımında ne olur? Benzeri tüm sorularınızın yanıtını bu yazıda bulabilirsiniz.
1830 yılında havuçların sarı rengini karoten adı verilen bir maddenin verdiği belirlendi. Bundan 89 yıl sonra bilim adamları, Karoten ile A Vitamini arasındaki bağlantıyı keşfetti. Vitamin A aktivitesi taşıyan molekülleri iki grupta toplayabiliriz:

Birincisi; Hayvansal dokularda A vitamini aktivitesi taşıyanlar: Retinol, Hidroretinol, Retinal ve Retinoik Asit.

Diğeri; Bir çok bitki ve meyvelerde bulunan Karotenler vücutta retinole dönüşerek A vitamini aktivitesi gösterirler. A vitamini aktivitesini taşıyan moleküller suda erimezler. Eter, Benzin ve Kloroform gibi yağ çözücülerinde erirler. Isıya ve alkaliye dayanıklıdırlar. Aside, ultraviyole ışınlarına ve oksidasyona duyarlıdırlar. A vitamini donuk sarı renkte ve başlıca alkol yapıda karoten türevi bir maddedir. A-vitamini , C20H300 brüto formülünü verir. Her biri beş karbondan oluşan dört izopren kalıntısıdır. İki izopren, kalıntısından, bir beta iyonon halkası ve geri kalan iki izopren kalıntısından da bir yan kol olur, ve bu yan kol, bir primer alkol grubu ile sonlanmıştır.

A vitamini karaciğerde depo edilir. Eksikliği gece körlüğü, yorgunluk, deri döküntüsü ve akneye sebep olur. Sağlıklı doku oluşumunu destekler. Diş, diş etleri ve saçlar için de önemli bir vitamindir. Yüksek miktarda alınması toksik reaksiyonlara sebep olabilir.

Vücudun gelişmesi, göz sağlığı, solunum sistemi ve sağlıklı bir cilt için gereklidir. Burun, boğaz, akciğerler ve idrar yolları enfeksiyonuna karşı korunmaya yardım ederek cilt ve mukozanın sağlıklı kalmasını sağlar.
Gece görmede rol oynayan bir göz pigmentinin oluşması için gereklidir. Ceninin rahim içinde uygun gelişimi için gereklidir, kemik gelişimi sağlığını etkiler.

a vitamini

A VİTAMİNİN VÜCUDUMUZDAKİ GÖREVLERİ

  • Görme duyusuna katkı sağlar.
  • Hücre yenilenmesinde rol oynar.
  • Bağışıklı sistemini destekler.
  • Üreme sisteminin işlevlerini sürdürmesinde rol oynar.
  • Kemik gelişiminde rol oynar.
  • Kemik iliğinde kan hücresi üretiminde yer alır.
  • Cilt sağlığı için gereklidir.
  • Antioksidan etkisi vardır.
  • Sağlıklı kas, kıkırdak ve bağ dokuların oluşumu için gereklidir.

A VİTAMİNİN YARARLARI

  • A vitamininin en belirgin özelliği göz sağlığında etkili olmasıdır. Gözü korur, besler ve iyi çalışmasını güvence altına alır. Gece görmede de etkilidir.
  • Bağışıklık sistemini kuvvetlendirerek cilt sorunlarını engeller.
  • Dokuların bakım ve onarımı, yeni hücrelerin gelişmesi, kemiklerin ve dişlerin oluşumu için de önemlidir.
  • Sindirim sisteminde oluşan ülserleri tedavi eder.
  • Soğuk algınlığına ve böbreklerde, mesanede, akciğerlerde ve mukus zarlarında enfeksiyonlara karşı vücudu korur.
  • Diş, diş eti, ve kemik gelişiminde önemli rol oynar.
  • A vitamini yönünden zengin beslenmenin kanser oluşumuNu önlediği bilimsel raporlarla destekleniyor.

A VİTAMİNİ NELERDE BULUNUR

Besinlerle alınan A vitamini ; Retinol ve Karoten ha”linde bulunur. Ancak alınan besinlerin cinsine göre bunların oranı değişik olabilir. Hayvansal besinleri fazla tüketen bir kişide A vitamininin çoğu Retinolden gelirken, bitkisel gıdaları fazla tüketen bir kişinin diyetindeki A vitamininin çoğu Karotenden sağlanır. Karoten; Havuç , Karnabahar , Kabak , Ispanak , Domates, Lahana , Tatlı Patates , Hindiba ,Tere gibi sarı ve yeşil sebzelerde, Kiraz (Mango) ,Şeftali , Kayısı , Papaya gibi meyvelerde bol bulunur .Retinol ; ot yiyen organizmalarda ; Süt , Tereyağı , Peynir , Yumurta , Karaciğer , Böbrek , Balık, Et yağı gibi hayvani gıdalarda bol bulunur. Önerilen Tüketim Standardı ; diyetteki Beta Karoten oranına göre verilmiştir.

A vitamini gereksinmesi diyetin ortalama % Beta Karoten miktarına göre hesaplanmalıdır. A vitamini ( Retinol , Beta Karoten ); Erkeklerde 5000 İÜ ( = 3 mg Beta Karoten ), Kadınlarda 4000 İÜ ( = 2-4 mg Beta Karoten) günlük doz önerilir. ( önerilir = eksiklik gelişimini önleyecek günlük asgari doz ) Gebeler için ” Retinol “önerilmez. Retinol alımının 15.000 İÜ’yi geçmemesi gereklidir.

Besinlerdeki Retinol’ü İÜ yerine, “Retinol Eşdeğer” ağırlığı ile tanımlamak önerilir. Buna göre 1 RE (Retinol Eşdeğeri) = 1 mcg Retinol= 6 mcg Beta Karoten = 3,33 İÜ A Vitamini aktivitesi Retinol= 10 İÜ A Vitamini aktivitesi Beta Karoten =12 mcg. Diğer Karotenler Diyetin , A vitamini değeri ve günlük gereksinim buna göre hesaplanır. Ön madde ; Karotendir. Türlü Karoten formülleriyle karşılaştırıldığında Beta Karoten’den iki mol, alfa ve gamma Karotenden birer mol A vitamini oluşumu olanaklı görülür. Beta Karotenin izopren zincirinin ortasındaki çift bağ, dioksijenaz etkisiyle oksidasyona uğrayarak, iki aldehid (= retinal) oluşturur. Retinaller de NADH’ya bağlı bir redüksiyonla primer alkol haline geçer. Bu, A vitamini ‘ dir. Bu değişme, insan da yalnız karaciğerde ve hayvanlarda bağırsak hücrelerinde olur ve oluşan A vitamini, karaciğere, böbrek, akciğer ve yağ dokusuna, yüksek yağ asidleriyle esterleşmiş olarak, depolanır.

Kanda taşınması, özel bir protein olan Retinol Bağlayan Protein ile olur. Fakat, Karotenin taşınması, lipoproteinlerle olur. Mide ve barsağa gelen bitkisel besinlerdeki Karotenlerin ufak bir kısmı (% 30-35 kadarı) besinle emilebilir. Ama, A vitamini ince barsaktan tam emilir. Yağ asidi esteri halinde şilomikron tarafından lenf yoluyla karaciğere taşınır. Karaciğerden, 1 mol A vitamini , 1 mol A vitamin yani retinol bağlayan protein ile bağlanır, bu kompleks de prealbümine bağlanır, böylece plazmada istenilen yere taşınır.

A VİTAMİNİ NE İŞE YARAR

A vitamini ; D vitamini , B vitamini , E vitamini , Çinko , Kalsiyum ve Fosfor ile beraber görev yapar. A vitamini vücudun sağlıklı olabilmek için ihtiyacı olan önemli vitaminlerdendir.

Bağışıklık uyarıcıdır ; Beta Karotenden zengin yiyecekler Akciğer Kanseri ve Ağız Boşluğu Kanserleri riskini azaltır , soğuk ve gribe karşı vücudu korur . A vitamini , büyüme ve vücut dokularının yenilenmesi için gereklidir. Akne gibi bazı cilt problemlerinde , cildin yumuşak ve hastalıksız olmasını sağlar. Ağız, burun , boğaz ve akciğerlerde muköz membranların enfeksiyonlara ve hava kirliliğine karşı korunmasını sağlar. Kemik ve dişlerin sağlıklı yapısını oluşturur. Aynı zamanda görme gücünü sağlar ve gece körlüğünü önler; gece ve karanlıkta görmeyi sağlayan retinanın görme işinde anahtar rol oynayan Rodopsin adlı maddeye yardımcıdır. Antioksidandır; A vitamini , normal hücre faaliyetleri ile oluşan serbest radikaller olarak adlandırılan gerekli enzimleri bozan ve hücrelere zarar veren değişmeler ve hücre zararına sebep olan maddelerin temizlenmesinde kanser ve yaşlanmanın getirebileceği hastalıkların önlenmesinde yardımcıdır .

Hipertiroidi , müzmin başağrıları, böbrek , kuru , kolay kırılır saçlar için iyileştirici özelliktedir.Hayvansal besinlerle alınan Retinol esterleri sindirim sisteminde safra ve pankreastan salgılanan lipazın etkisi ile hidrolize edilir ve emilime uğrar. Bitki kaynaklı Beta Karotenin ikiye parçalanması sonucu, 2 retinaldehit molekülü ortaya çıkar. Retinaldehit indirgenerek, Retinole dönüşür. Emilen Retinol yağ asitleriyle esterleşerek kana karışır. Dolaşımla karaciğere taşınan Retinol , Retinil esterleri olarak depolanır. Gerektiğinde hidrolizlenerek ‘Retinol Bağlayan Protein” (RBP) ‘e bağlanır ve dolaşıma verilerek dokulara ulaşır. Dolaşımda Retinol, retinal ve retinoik asit şeklinde bulunur.

İnsan vücudundaki A Vitamin ’in %90’ı karaciğerde depolanmış olarak bulunur. Kandaki Retinol düzeyi; 20-60 mcg/dl, Beta Karoten düzeyi; 80-220 mcg/dl ‘ dir. Karotenler içerisinde en yüksek A vitamini aktivitesine sahip olanı Beta Karotendir. Diğerlerinin aktivitesi daha düşüktür. Retinol, rodopsin yapısına katılarak görmemize yardımcı olur. Gözün retina tabakasında karanlıkta görmeyi sağlayan Rodopsin pigmenti vardır. Retina üzerine gelen ışığın etkisi ile Rodopsin, Opsin ve Trans- retinale dönüşür. Bu sırada hücrede kalsiyum kanalları aktive olarak, uyarı oluşmasını sağlar. A vitamini yetersizliğinde rodopsin rejenerasyonu gecikeceğinden gece körlüğü olur. Retinoik asit ve metabolitleri epitel diferansiyasyonunu sağlar ve glikoprotein sentezinde oligosakkarit taşıyıcısı olarak rol alırlar. Retinol , hücrede steroid hormon benzeri etki gösterir ve cinsel organların gelişmesinde rol oynar. A Vitamini’nin kemiklerin büyüme ve gelişmesinde rolü vardır. Vitamin A yetersizliğinde önemli bozukluklar olmaktadır.

A vitamininin çocuk ölümlerini azalttığı gözlenmiştir. Kızamık olan çocuklarda A vitamininin hastalığın şiddetinde azalmaya neden olduğu gözlenmiştir. A vitamini desteği ile ishallerin ciddiyetinde belirgin azalma olduğu bulunmuştur. A vitamini , mesane tümörlerinin önlenmesinde ve çeşitli bronşiyal displazilerin de tedavisinde önemli rol oynar.

a vitamini eksikliğinde ne olur

A VİTAMİNİ EKSİKLİĞİNDE NE OLUR

Kandaki Retinol miktarı 20 mcg/dl altına düştüğünde depoların yetersiz olduğu, 10 mcg/dl altına düştüğünde depoların boşaldığı kabul edilir. Belirtiler, genellikle kornea ve konjonktivada; gözde, kuruma ve ülserasyon, solunum sistemi enfeksiyonlarında artış, deride keratinizasyon, kuruma şeklinde ortaya çıkmaktadır. En erken eksiklik belirtisi , gece körlüğüdür ( karanlığa adapte olmakda güçlük ), kseroftalmi (korneanın lipid dejenerasyonu; kornea, mukoza ve gözyaşı bezleri epitel bozukluğu ;eksik bir beslenme ile 3-3,5 ay sonra ortaya çıkar) başlıca körlük nedenidir. Gece körlüğü eksik diyetle 7 ay sonra görülür.

Deride ter bezlerinin bozulmasına bağlı kuruluk ve kabalaşma ve kıl foliküllerinde keratoz ; solunum yolları enfeksiyonlarının artması , böbrek epiteli bozukluğu sonucu böbrek taşı oluşumunun artması, bütün salgı bezleri ve yollarında atrofiler ve üretim yolları atrofisi sonucu kısırlık, vajina mukozası keratinleşmesi gelişir. Diş ve kemik üzerine de, A vitamininin etkisi vardır. Eksikliğinde, dişte ameloblast ve odontoblastların güçsüz gelişmelerinin sonucu olarak dentinin yoksulluğu ya da anormal oluşumu meydana gelir. Yine A vitamini eksikliğinde, kemik büyümesinin duraklaması ya da anormal oluşumları sık görülür. Safra yolları, Pankreas Hastalıkları, “sprue” ve Ülseratif Kolit, A vitamini eksikliğinin birinci ve en çok görülen nedeni olmaktadır.

Gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerde A vitamini yetersizliği hastalıkları önemli bir sağlık sorunudur. A Vitamininin genel metabolizmadaki başlıca fonksiyonlarından biri hücreler arası maddelerin ve kollajenin sentezini ve zarlarının (hücre zarlarının, mitokondri, lizozom gibi hücre parçacıklarının zarlarının) dokusal bütünlüğünü ve normal geçirgenliğini korumaktır. Epitel dokunun çalışmasındaki işlevinden dolayı; A vitamini yetersizliklerinde bir çok organda fonksiyon yetersizlikleri ortaya çıkmaktadır. A vitamininin suda eriyen formu ; tedavide daha önem taşır. 13 .cis retinoik asit (İsotretinoin) kistik akne tedavisinde uygulanmaktadır. Bir çok vitamin ve vitamin olmayan maddenin noksanlığında görülen büyüme bozukluğu (iskelet büyümesi durması) da A vitamini için bir belirtidir. Önce kemik büyümesi durur. Bu durma, eğer uzun ve büyükse, kafa ve omurgayı da ilgilendirir. İçindeki beyini ve bulbusu da zararlandırabilir. Daha sonra yumuşak doku katılır, ön sırada bağ dokusu (kollajen yapısı ve mukopolisakkarid oluşumu) bozulur.

Şiddetli A vitamini eksikliği gözde çeşitli bozukluklara ve en sonunda da körlüğe yol açar. Hafif derecede A vitamini eksikliği ise solunum yolu enfeksiyonları ve cilt problemlerine olan hassasiyetin artmasına neden olur.
Karaciğer, yağsız et, süt, tereyağı, yumurta, yeşil ve sarı sebzelerde, havuç, ıspanak, domates, tere, kuru kaysı, patates, lahana ve bezelyede bulunur.
Görme, büyüme ve vücudun enfeksiyonlara karşı direnç göstermesi için gereklidir. Burun, boğaz, akciğerler ve idrar yolları enfeksiyonlarına karşı korur. Cilt, saç ve mukozanın sağlığı, ceninin rahim içindeki gelişimi ve bazı kolit türleri ile Chron hastalık riskini en aza indirgemek için gereklidir. Kemiklerin sağlıklı gelişimi ve bağışıklık sisteminin düzenli işleyişinde önemli rol oynar.

Hangi besinlerde bulunur?

Karaciğer, kuzu ciğeri, tüm kırmızı etler, balık, tereyağı, süt, süt yağı, peynir, yumurta, yoğurt, portakal, elma, karpuz, kavun, erik, şeftali ve üzümde bulunur.

Eksik alınırsa nelere yol açar?

Şiddetli A vitamini eksikliği gece körlüğü ve körlüğe yol açabilir. Hafif derecede eksiklik ise kuru ve sert deri,diş çürümeleri, mide ve bağırsak mukozalarında zayıflama, ülser ve ishale neden olur.

Fazla alınırsa nelere yol açar?

Karaciğerde depolandığı için yüksek dozlar zararlıdır. Mide bulantısı, kusma, ishal, baş dönmesi, bulanık görme, saç dökülmesi, kaşıntı, cilt kuruluğu, sakat doğum ve nedensiz kemik ağrılarına neden olabilir.

Günlük doz ne kadar olmalı?

Süt bebekleri 350 mcg, küçük çocuklar 400-500 mcg, kadınlar 600 mcg, hamileler 700 mcg, emziren anneler 950 mcg ve erkekler 600-700 mcg almalıdırlar. 1 bardak (200 ml) pastorize sütte 74 mcg, 1 yumurtada 157 mcg ve 50 gr peynirde 120 mcg A vitamini bulunur.

Kimler daha çok almalı?

Hamile kadınlar, emziren anneler, pankreas sorunları ve safra kesesi taşı olan kişilerde gereksinim artar. Ayrıca bazı antibiyotikler ve kortikosteoritli ilaç kullananların yüksek dozda A vitaminli besinlere ihtiyacı var.

A vitaminli besinler nasıl korunmalı?

Isıya, oksidasyona ve asitli maddelere duyarlıdır.A vitaminli yağlı besinler serin ve karanlık bir ortamda metalden uzak olarak saklanmalı.

Vitaminler ve diş: A vitamini eksikliği diyeti dokusunun enfeksiyona karşı dayanıklılığını azaltmakta ve iyileşmesini geciktirmektedir.Aynı zamanda diş sürmesinde gecikmelere de yol açmaktadır.B vitamini eksikliğinde , ağız dokularında hassasiyet ve dişleri çevreleyen alveol kemiğinde harabiyet görülmektedir. C vitamini eksikliği ise yine kireçlenme bozuklukları ve dişetlerinde kanamalara yol açan bazı hastalıklara sebep olur.
Hamilelikte beslenmenin, çocuğun dişleri kadar annenin diş sağlığı üzerinde de etkisi büyüktür. Bu nedenle hem anne hamilelik döneminde hem de bebek gelişim döneminde yeterli ve dengeli bir biçimde beslenmelidir.
Yetersiz beslenen kişilerin dişeti ve çevre dokularının da zayıf teşekkül ettiği görülmüştür. Dişlerin etrafındaki dokular sürekli olarak harap olmakta ve yenilenmektedir. Bunun için de uygun bir beslenme şarttır.

A VİTAMİNİ İÇİN MİKTARLAR

Yiyecek Miktar Retinol Equivalant
Karaciğer (Dana) 6 gr 9124
Balıkyağı 1 kaşık 4080
Yumurta sarısı 1 büyük 97
Peynir 2 gr 86
Süt 1 Fincan 76
Kaymak (Krema) 1 Kaşık 63
Beta Karoten İçin Miktarlar
Yiyecek Miktar Retinol Equivalant
Patates 1 orta boy 2487
Havuç 1 orta boy 2025
Brokoli 1 fincan 136
Kayısı 1 tane 92
Yetişkin Erkeklerde Vitamin A ihtiyacı 1000 Retinol Equivalant
Yetişkin Kadınlarda Vitamin A ihtiyacı 800 Retinol Equivalant

BETA KAROTEN (PROVİTAMİN A)

Sebze ve meyvelerden elde edilen beta karoten, vücutta A vitaminine dönüşür. A vitamininin bütün fonksiyonlarının yanı sıra serbest radikalleri etkisiz hale getirerek yaşlanmayı geciktirir, cildi güzelleştirerek güneşin zararlı etkilerinden ve cilt kanserinden korur. Radyasyon tedavisinin yan etkisini azaltır. Sigara dumanı ve hava kirliliğine karşı vücuda siper olur.

Hangi besinlerde bulunur?

Başta havuç, kayısı, kavun, böğürtlen, şeftali, balkabağı olmak üzere tüm sarı ve kırmızı ile yeşil renkli meyve ve sebzelerde, lahana, bezelye ve patateste bulunur.

Eksik alınırsa nelere yol açar?

Katarakt ve bazı tümörlerin oluşumuna neden olabilir.

Fazla alınırsa nelere yol açar?

Fazlası zehirlenme yapmaz ancak, cildi turuncu renge boyayabilir.

Beta karotenli besinler nasıl korunmalı?

Isı ve ışığa karşı duyarlıdır. Mikrodalga fırın dışında her türlü pişirme yöntemiyle kayba uğrar.

Günlük doz ne kadar olmalı?

Herkes 4.5-6 mg almalıdır.

Kimler daha çok almalı?

Sigara içenler, hamileler, pankreas sorunları ve safra kesesi taşlarından yakınanların gereksinimi fazladır. Uzun süre güneşte kalanların ve radyasyon tedavisi alanların bol beta karotenli beslenme alışkanlığı edinmeleri gerekir.

Ağız Sağlığı :

Gingivit’lerin olusumuA vitamini eksikligi yüzünden olabilir.
Periodontal rahatsizlikA vitamini eksikligi yüzünden olabilir.
Dis ve dis etlerini gelistirir.

Deri :

Akne A vitamini yetersizligi sebebiyle olusabilir. Bir kaç hafta günlük 100.000 – 300.000 IU gibi çok yüksek, toksiklik yapabilecek bir dozaj ile tedavi edilebilir. Bir uzman denetiminde uygulanmasi gerekir. Günde 100.000 IU A vitamini ve 800 IU E vitaminiyle veya sadece 300.000 IU A vitamini ile iyi neticeler alinmistir.

Cerahatli deri döküntüleri, çogunlukla çocuklarda ve ergenlikte, genellik staphylococcus aureus bakterisi dolayisiyla olusabilir. Aniden döker ve daha ziyade kafa derisi, yüz, baldir ve koltuk altlarinda görülen kirmizi, içleri cerahatli kabarciklardir. Oral olarak alinan ve cilde sürülen A vitamini iyi gelir.

Sikintili yaniklarda A vitamini(retinol), immün sistemine yapilan baskiyi hafifletir.
Dermatitlere oral veya yüzeysel iyi gelir.
Kuru cilt A vitamini eksikliginde gözükebilir. % 5 retiniyl palmitat(Vit – A) ve % 10 tokoperol asetat (VIT – E) li kremler cildi nemlendirmede iyi etki yaparlar.
Kulak abseleri yine A vitamini eksikliginde olusabilirler.
Atopik egzema, genellik çocuklarda görülür ve kalitsal da olabilen bir çesit egzema olup günlük 25.000 – 200.000 IU A vitamini ile tedavi çogu zaman iyilestirme yapar.

Hiperkeratosiz, genellik A vitamin eksikliginden olusan bir hastalik olup cilde retinyl palmitat li merhemler sürülerek önlenir.
Leukoplakia denen agizdaki kanser öncesi lezyonlarin önlenmesi ve tedavisinde faydalidir.

Sedef(psoriasis) hastalarinda derinin epitel tabakasindaki kalinlasma günde alinan 30.000 – 50.000 A vitamini ile azaltilabilir. A vitamini ayrica sedef hastaligi patolojisi ile iliskili poliaminlerin olusumunu katalizleyen ornithine decarboxylase enzyme’ini de engeller.
Ciltteki kirmizi, kasintili döküntülere iyi gelir.
Kafa derisindekikuruluk ve kasintilara iyi gelir.
Derinin kuvvetlenmesinde, esneklesmesinde ve büyümesinde faydali bir vitamindir. Alt ve üst deri hücrelerini canlandirir.
Cilt ülserlerini iyilestirmede faydali olur.
Günes yanmasina karsi hassasiyeti azaltir.
Vücudun dis dokularinin büyüme, esneklik, onarilma ve dayaniklilik gibi özelliklerini gelistirir ve enfeksiyonlara karsi direncini arttirir.
Sigillerin yok edilmesinde suda çözünen A Vitamin formu retinyl palmitat topik olarak etkindir.

Ameliyat sonucu olusan yaralarin iylesmesini hizlandirir.
Cilt kirisikliklarinin azaltilmasinda da, farmostatik ilaçlar kadar olmasa da etkindir. Bu maksatla Retin – A adi ile satilan topikal formu tretinoin cildin ince çizgilerini doldurur. Etkisi 24 ay sonra maksimuma ulasir. Cildi günese karsi hassaslastirdigindan günes koruyucularla birlikte kullanilmalidir. Yaklasik 6 hafta sonra cilt daha pembe ve taze görünüm kazanir.

Dışkılama Sistemi :

Sidik torbasiyollarindaki mukoz membranlarin entegrasyonunu arttirir.

Üriner kanal enfeksiyonlarina karsi direnci arttirir.

Gözler/Görme :

Göz kanlanmasivitamin A eksikligi sonucu olusabilir.

Görmede bulaniklilik tedavisinde, anektodal raporlara göre iyilesmede ek bir fayda sagladigi söylenmektedir. Ayni sekide katarakt tedavisinde de benzer bir etki yaptigi söylenmektedir.
Konjoktivit bir göz iltihaplanmasi çesidi olup genellikle hastalarda A Vitamini eksikligine rastlanmaktadir. Takviye alinan A vitamini hastaligin iyilesmesinde faydali olmaktadir.

Gözünkornea tabakasinda iyilesme saglamakta olup, Vitamin A eksikligi kornea’da ülserasyona sebep olabilir. Bu rahatsizlik, gece körlügü, isiga karsi anormal hassasiyet, gözlerde agri ve kizarip sismis göz kapaklariyla kendini belli eder.

Çift görme bozuklugu, asiri A vitamini eksikliginden ötürü olusabilir.
Göz iltihaplanmalari A vitamini eksikliginde daha çok görülmektedir.
Göz merceklerinde Vitamin A (retinyl palmitat ve retinol formlarinda ) yogunlasmistir. Onun antioksidan etkisi tipki C ve E vitaminlerinde oldugu gibi göz merceklerini oksidatif hasarlardan korur.
Göz mukoz membraninin yapisal entegrasyonunu gelistirir.
Gece körlügü veya karanlikta zayif görme A vitamini eksikligi neticesinde olusabilir.
Gözdeki çubuk hücrelerde, isiga duyarli rodopsin denilen pigmentin olusmasina katkida bulunur.

Pigmentin, retinalin opsin proteinine baglanmasiyla olusmustur. Göze isik girdiginde ve bir çubuk hücreye vurdugunda, rodopsinin bilesenlerine ayrildigi bir dizi reaksiyon baslatir. Bu durum, çubuk hücrede sinirsel bir etki yaratir ve beyne bir görüntü yollar. Rodopsin pigmenti karanlikta yenilenir.
A vitamininin saglikli bir görüs için kritik önem tasimasi ve gece körlügünü önlemesi bu yüzdendir.
Gözünretinasinda yogunlasan A vitamini onu oksidatif hasarlardan korur.
Retinitis pigmentosa denilen retina iltihaplanmasinin ilerlemesi günlük alinan 15.00 IU A vitamini ile geciktirilir. Retinyl palmitat bu ilerleyen dejenerasyonu engeller. Umulanin aksine hastalara yedi yildan daha fazla bir zaman görüs saglar.

Miyop tedavisinde de yardimci oldugu söylenmektedir.

Hücreler :

Hücrelerin üremesine, farklilasma denen süreçte yardim eder. Tam olarak farklilasmamis hücreler, kanser öncesi gelismelere daha çok maruz kalirlar.

Yagda çözünen bir antioksidan olarakhücreye girebilir, koruma saglar, serbest radikalleri nötralize eder ve oksidatif stresi önler. Hücre zarlarinin stabilitesini gelistirir. Hücre membranlarin daki fosfolipidlerin yag asitlerini oksidasyondan korur.

Deridekiepitel hücrelerini korur ve onlara renk verir. epitel hücreler derinin dis koruyucu tabakasini ve mokoz zarlarini olustururlar.

Hücresel iletisim saglayan hücresel tüp seklindeki proteinleri desteklerler.

Büyümede gecikme vitamin A eksikliginde ortaya çikabilmektedir.

Immün sistem :

Bakteriyel ve viralbirçok rahatsiligi önlemede, immün sistem yoluyla yardimci olur.

AIDShastalarinin tedavisinde yardimci olmaktadir. Hastalarda vitaminin eksikligi tesbit edilmistir.

HIV virüsü ile enfekte olmus hastalarda AIDS’in tam olgun safhasina erismesini geciktirir. Yüksek konsantrasyonlarda alinan A vitamini Makrofajlardaki HIV virüsünün kopyalanmasini baskilar. AIDS hastalarinda A vitamin eksikligi ile erken ölümler arasinda bir dogrulama mevcuttur. Yardimci

T – Hücrelerinin dolasimdaki sayilarini arttirmaya yardimci olur. Hamileligin erken dönemlerinde HIV virüsünün anneden bebege geçisini önemli derecede azaltir.

Chickenpox virüsünün enfeksiyon etkisinin çogalmasi A vitamini eksikliginde daha muhtemeldir.

Klasik soguk alginliklarinda, 3 – 5 gün, alinacak 50.000 – 150.000 IU Vitamin A, soguk alginligi virüslerinin etkilerine karsi direk olarak anti – viral etki yapabilir.

Grip’te, 3 – 5 gün, alinacak 50.000 – 150.000 IU Vitamin A, grip virüslerine karsi direk olarak anti – viral etki yapabilir.

Kizamiga yakalanmiskötü beslenen küçük çocuklarda, A vitamini takviyesi ölüm oranini % 50

oraninda azaltmistir.

Respiratory syncytial virus’ünün verdigi siddetli rahatsizlik, günde alinacak 12.500 – 25.000 A vitamini

takviyesiyle oldukça hafifletilir.

Viral enfeksiyonlar, A vitamin eksikligi olan kisileri daha kolay etkilemektedir.

Kanser hastaliklariniönlemede faydali olup pek çok kanser türünde tümörlerin büyümesini baskilar.

Basal cell kanseri’ni önlemede yardimci olur.

Mesane kanserinin tekrarlamasi günlük alinan 40.000 IU A vitamini takviyesi ile azaltilir.

Gögüs kanserini önlemede yardimcidir.

Rahim kanserinin önlenmesinde yararlidir.

Barsak kanserinin önlenmesinde faydalidir.

Beyin kanserinin bir türünde günde alinacak 100.000 IU A vitamininin iyilesmeye faydasi olabilir.

Girtlak kanserinde, yüksek dozda 300.000 – 1.500.000 IU alinabilen retinyl palmitat formundaki

A vitamini kanseri önlemede yardimci olabilmektedir.

Kan kanserinde, oral olarak alinan A vitamininin retinoik asit formu, kanserli hücreler direk olarak etki ederek onlarin normal hücreler gibi olgunlasip ölmelerini saglar.

Karaciger kanserinin önlenmesinde yardimci olur.

Akciger kanserinde, tümör olusma kademesini baskilar.

Agiz kanserinde, tümörlerin gelismesini baski altinda tutar ve engeller.

Girtlak kanserinde, girtlak mukoz membranini saglamlastirarak kansere karsi koruma saglar.

Prostat kanserinde, prostat mukoz membranini saglamlastirarak kansere karsi koruma saglar.

Deri kanserinde, hücre farklilasmasini ayarlayarak kanseri önlemeye yardimci olur.

Vitamin A takviyesi, cerrahi, kemoterapi, radyasyon terapisi gibi geleneksel kanser tedavilerini destekler. Immün sistemin çesitli fonksiyonlarini ayarlamada yardimci olur. A Vitamini, antibody üreten hücrelerin etkinligini arttirir. Eksikliginde ise antibody’lerin antijenlere karsi mücadelesi azalir. Yine immün sistemde A Vitamini eksikliginde B – lenfositlerin üretimi azalir ve yardimci T – Hücrelerinin üretimi de düser.

Antijen vemitojen’lerden sorumlu lenfositlerin çogalma hizini arttirir.

Makrofajveneutrofillerin fonksiyonlarinin gelismesine yardim ederler.

NK lenfositlerin( bak: lenfosit) A Vitamini eksikliginde fonksiyonlari zayiflar.

Dalak dejenerasyonu ve iltihaplanmasi gibi bozukluklar A vitamin eksikliginde ortaya çikabilir.

Timus bezi’niA vitamini korur ve saglamlastirir, onu iltihaplanmadan korur ve fazladan alinan

A vitamini takviyesi iki misli(faydali) büyütebilir.

Timus’un T – lenfositleri üretim kabiliyetini arttirir, eksikliginde ise onun T – lenfositleri sorumlulugunu zayiflatabilir.

Akyuvarlarin fonksiyonelliklerini gelistirir.

Vücudun yogun bir sekilde yabanci istilasina maruz kalip, anormal sekilde antibody olusmasi

durumunda zaafa ugrayabilen immün sistem, 2 hafta süre ile günde 100.000 IU A vitamini alinmasi durumunda tekrar bir çok fonksiyonunu yerine getirmeye baslar.

Iskelet kas sistemi :

Lumbago gibi bazi sirt agrilarinin iyilestirilmesinde yardimcidir.

Kemiklerin olusumunda, normal büyüme çaginda temel bir maddedir.

Fibrosistik gögüs rahatsizligi, A vitamini eksikliginde olusabilir. Agrilar ve olusan tümörler bir uzman denetimi altinda günlük 150.000 IU A vitamini gibi yüksek doz tatbik edilerek iyilestirilebilir. mukoz membranlarin yapisal bütünlügünü, saglikli olmasini ve fonksiyonlarini iyi yapabilme özelliklerini gelistirir. Burun, göz, sindirim kanallari, solunum yollari ve mesaneyi kaplayan mukoz membranlari zararli mikroorganizmalarin enfeksiyonuna karsi korur. A vitamini eksikliginde iltihaplanmalar olusabilir. Rheumatoid arterit tedavisinde iyilesmeyi destekler. Zaten hastalarin çogunda A vitamini eksikligi tesbit edilmistir.

Kalp dolasim sistemi :

Atherosclerosis denen damar sertlesmesini önlemede C ve E vitaminleriyle birlikte yararli olur.

Kan pihtilasmasindakianormallikleri, retinol ve retinoik asit formunda olmak kaydiyla, önlemede yardimcidir. Bunu fibrinojen seviyelerini düsürerek ve dokularin pilasminojen salgilama seviyelerini ve üretimini ayarlayarak saglar.

Hemoroidlerdenkaynaklanan kasintili rahatsizliklara krem olarak sürüldügünde iyi gelir.

Klasik medikal prosedürler :

Ameliyat öncesi ve ameliyat sonrasiverilen A Vitamini, öncesinde baski altindaki immün sistemi desteklemede, sonrasi da yaralarin çabuk iyilesmesinde yardimci olur .

Kulaklar/Işitme :

Cochlea: Iç kulak labirentinde bulunan sesleri alma ve analiz etmekle sorumlu olan ve yogun

A vitamini içeren spiral bir maddedir. Fonksiyonelligi vitamin A ya baglidir. Eksikliginde cochlea’nin iç ve dis saç hücre derilerinde bozulma görülür.

Isitme kaybina ugrayanlarda vitamin A serum seviyeleri düsük bulunmustur. Sinirsel hassalikla ilgili isitme kayiplarinda ve özellikle yaslanmayla ilgili isitme zayifliklarinda, E vitaminiyle kombine verilen A vitamininin isitmeyi arttirmada faydali oldugu görülmüstür. Yine günlük alinacak 50.000 IU A vitaminitinnutus diye tabir edilen bir cins kulak çinlamasi olan rahatsizligin iyilestirilmesinde faydali olur.

Metabolizma :

Eklemlerin, özellikle büyük eklemlerin ve bel omurga eklemlerinin iltihaplanmasi ile ortaya çikan bir tür oto immüm rahatsizliginda( ankylosing spondylitis ), A vitamini iyilestirmeye yardimci olur.

Antioksidan olarak çalisir ve çarpraz baglanma prosesini de geciktirir.

Hipertroidizminiyilesmesinde yardimci olur.

Insülin direncinekarsi etki yapar.

Karaciger fonksiyonunu gelistirir,

Troidbezinin uygun fonksiyon yapmasi için ugrasir.

Seksüel sistem :

Cinsel fonksiyonlar için gerekli hormonlarin üretiminde yardimci olur.

Serviks dysplasia bir rahim boynu hastaligi olup iyilesmesi, kandaki yüksek A vitamini seviyeleriyle kolaylastirilir.

Laktasyonda,A vitamini esastir.

Kisirlikta(erkek), günlük 10.000 IU faydalidir.

Menoraji’yi iyilestirmede faydalidir. Bir çalismada günde iki kere, 15 gün, 25.000 IU alindiginda hastalarin % 57 sinde asiri ay basi kanamalari normala dönmüstür.

Pre – menstrual syndrome rahatsizliginda kanamadan 15 gün sonra, günde alinan 200.000 IU A Vit. Ile 2 – 6 ay arasinda çok büyük düzelmeler görülmüstür.

Gebelikte A vitamini eksikligi ve asiriligi dogum arazlarina sebep olur. Hamilelik sirasinda alim pek önerilmemekte olup eksiklik varsa gebelik öncesi giderilmelidir.

Vajinitlerin iyilestirilmesinde yararlidir.

Sindirim sistemi :

Istah kaybiA vitamini eksikliginde gözükebilir.
Sindirim eksikligive iyi emilim yapilamamasi (ince bagirsaklarda), birçok insanin genel bir rahatsizligi olup Vitamin A eksikliginden kaynaklanir.

Crohon hastaliginda genellik A vitamini eksikligi çikar ve verilecek günlük 50.000 IU A vitamini iyilestirmeye yararli olur.

Ishal tekrarlamalari, küçük çocuklarda, genellik 0,5 – 3 yas gruplarinda siklikla oldugunda A vitamini eksikliginden kaynaklanabilmektedir. Takviye A vitamini, tekrarlamalari belirgin bir sekilde azaltir.

Kötü nefes kokmasinaC vitaminiyle birlikte alinan A vitamini iyi gelir.

Mide eksimesine iyi gelir.

Bagirsak geçirgenligini azaltabilir. Bagirsak mokoz zarinin yapisal entegrasyonunu gelistirir.

Bagirsak parazitleri olan solucanimsi kurtçuklarin yayilmasini önler.

Midenin gastrik mukozasindaki bez’si hücrelerin büyümelerini kolaylastirir.

Peptik ülserlerintedavisinde faydalidir. Günlük 50.000 IU A vitamini gastrik ülserlerin iyilesmesini kolaylastirir.

Sinir sistemi :

Adrenal bezlerinde, vücudun diger organlarina göre A vitamini yogunlasmasi daha fazladir.

Adrenal hormonlarinin üretilmesinde ve fonksiyonlarinin gelistirilmesinde katki saglar.

Alzheimer hastaliginda, serum A vitamin seviyeleri düsük olarak tesbit edilmistir.

Koku hassasiyetininzayiflamasi hastaligi A vitamini ile basarili sekilde tedavi edilir.

Ögrenme yetenegini gelistirir. Bu da retinoik asit reseptörlerinin aktiflestirmesi sonucu olur. Aynı sebeple hafizayi da gelistirir.

Duyusal reseptörlerin hepsi yüksek miktarda A vitamini ihtiva ederler ve fonksiyonellikleriyle de yakin iliskilidir.

Solunum sistemi :

Bronsiti önlemede yardimci olur. Nefes borusu mukoz membranini canlandirarak bronsite sebep olan enfeksiyonlara karsi direnç saglar.

Kronik obstructory pulmonary rahatsizliginda, saglikli insanlara göre A vitamini eksikligi görülmüstür.

Soguk alginligina karsidirenci arttirir. Eger 3 – 5 gün arasi 50.000 – 150.000 IU dozajinda A vitamini alinirsa soguk alginligina sebep olan virüslere karsi direk olarak anti – viral etki gösterir.

Pankreasinsistik fibrosisle ilgili yetersizligini azaltmada yardimci olur.

Anfizemi önlemede ve iyilestirmede yardimcidir.

Akcigerlerinmukoz membranlarini kuvvetlendirir ve antioksidan etkisi dolayisiyla da akcigerleri hava kirliliginin zehirli etkilerinden korur.

a vitamini için miktarlar

A Vitamininden Günlük Ne Kadar Alınmalı

400 mcg ( 0 – 6 ay arasında )
500 mcg ( 7 – 12 ay arasında )
300 mcg ( 1 – 3 yaş arasında )
400 mcg ( 4 – 8 yaş arasında )
600 mcg ( 9 – 13 yaş arasında )
900 mcg ( 14 yaş sonrası erkekler için )
700 mcg ( 14 yaş sonrası bayanlar için )
1300 mcg ( emzirme döneminde )
770 mcg ( gebelik döneminde )
Yaş ve cinsiyete göre değişiklik gösteren A vitaminini bilinçli şekilde tüketmelisiniz.

DENEY
ABD’deki Weill Cornell Tıp Fakültesi’nden araştırmacılar, diyabetin pankreastaki beta hücrelerinin ürettiği ve kandaki şeker düzeyini dengeleyen insülin hormonun yeterli salgılanmaması veya vücudun salgılanan hormonu etkili olarak kullanamamasından kaynaklandığını hatırlatarak A vitamininin pankreastaki beta hücrelerini harekete geçirdiğini belirtti.

İki grup farede testler yapan araştırmacılar, ilk gruptakilerin genlerini değiştirdi ve bu hayvanların A vitaminini depolamamasını sağladı. İkinci gruptaki fareler ise besinlerden A vitamini aldı.

A vitaminini depolayamayan farelerde beta hücrelerinin işlevini yitirdiği ve insülin üretemediği görüldü.

A vitamini eksikliğinin tip 2 diyabet riskinin artmasına yol açabileceğini vurgulayan araştırmacılar, bu vitaminin noksanlığının diyabetin tek nedeni olmadığına ancak sonuçların daha etkili tedavi yöntemlerine ışık tuttuğuna dikkati çekti.

A Vitamini Tedavisi Nasıl Yapılır?

A vitamini besinlerden vücuda alınarak vücut sağlığı korunabilmektedir. Peynir, yoğurt, balık, karides, yumurta ve karaciğer sıkça tüketilerek hayvansal gıdalardan birebir alınabilmektedir. Bunun yanı sıra bitkilerden de A vitamini vücuda alınır. Çeşitli enzimler ile vücutta A vitaminine dönüşüm sağlanır. Domates, taze fasulye, brokoli, Brüksel lahanası, kırmızı biber ve tahıllarda yüksek miktarda A vitamini bulunmaktadır.

Besinlerden alınan A vitamini vücutta sindirim sistemi bozukluğu olan kişilerde yetersiz olabilmektedir. Bu durumda genel olarak doktora başvurulduğunda A vitamini takviyesi doktor kontrolünde hastalara verilmektedir. Sindirim sistemindeki bozukluk özellikle bitkisel beslenme de enzimlerden ortaya çıkan A vitamini yetersiz olabilmektedir. Vitamin takviyesi ile kişiye destek sağlanmaktadır.

Proteinlerle beraber tüketilmesi gereken yeşil besinler A vitamini daha fazla vücutta üretim sağlanır. A vitamini bakımından en çok zengin olan havuç, sıkça tüketilerek vücuda alınabilir.

Bitkilerde bulunan enzimler sayesinde vücut bunu A vitaminine dönüştürerek vücudun ihtiyacı olan vitamin ve mineralleri karşılamış olur. A vitamini takviyesine geçmeden önce mutlaka doktorunuza başvurmalısınız.

Günlük A Vitamini İhtiyacı: Yetişkin Erkeklerde 1000, kadınlarda 800 mg. kadardır. Kadınların gebelikte A Vitamini ihtiyacı artar. Gebelikte günlük 1000 mg., Emziren annelerin ise 1200 mg. kadar A Vitamini almaları tavsiye edilir.